بررسی تطبیقی شعر «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» از فروغ فرخزاد با شعر «سرزمین هرز» از تی. اس. الیوت

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه زابل

2 استادیار دانشگاه گلستان

چکیده

اشعار «سرزمین هرز»  تی. اس. الیوت و « ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» فروغ فرخزاد اگرچه به لحاظ صوری متفاوت به نظر می‌رسد؛ امّا در باطن دارای بنیانی هم‌بسته‌اند که حاصل تشابه دیدگاه­های انسان­گرای مدرن هر دو شاعراست.  هدف در این پژوهش بررسی تطبیقی این دو شعر در راستای اثبات تأثیرپذیری فروغ فرخزاد از تی. اس. الیوت است. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی  و با بهره­گیری از یادداشت­برداری کتابخانه­ای در پی رسیدن به هدف اصلی این تحقیق است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که هر دو شعر از شیوة آغاز و پایان­بندی یکسانی برخوردارند. این اشعار متونی پاره پاره و خرد­شده اند که در ظاهر انسجامی ندارند؛ ولی وجود ساختارِ به ظاهر نامرتبط و تصاویرشکسته در این اشعار یک استراتژی هدفمند برای القای تشویش انسان مدرن و درهم­شکستگی اجتماع انسان­ها در روزگار شاعر است. تلمیحات از مهمترین اشکال بینامتنیت ضمنی در این اشعار است که نشان می­دهد هر دو شاعر ، شعر خویش را تبدیل به فضایی کرده­اند که در آن انواع مفاهیم و تصاویر از ادبیات کلاسیک و متون مذهبی ریشه گرفته­ و در راستای انتقاد از انسان مدرن نمود یافته­است.در هر دو شعر تلفیق هر تصویر با تصاویر دیگر و در سرتاسر شعر معناساز شده­است­.مشابهت افکار و اشتراک تصویرپردازی آن­ها در هر دو شعر مبین وحدت نیازهای انسان مدرن و همسانی معضلات و مسائل زندگی در عصر حاضر است.

کلیدواژه‌ها


  • قرآن
  • جلالی، بهروز ( 1377). جاودانه زیستن، در اوج ماندن. تهران: مروارید.
  • حافظ، شمس الدین محمد ( 1388). دیوان خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی. تصحیح محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران اقبال.
  • دامادی، محمد (1379ش).  مضامین مشترک در ادب فارسی و عربی. تهران: دانشگاه تهران.
  • دوستدار،آرامش  ( 1389). امتناع تفکر در‌ فرهنگ‌ دینی. پاریس: نشر خاوران.
  • دلبری، حسن؛ مهری، فریبا (1394ش). «سطوح بلاغی خیال در تصاویر شعر معاصر » . فنون ادبی. سال هفتم. شماره 1. صص 73- 86.
  • زغبی، احمد (1995) . التناص نظریاً و تطبیقاً. الاردن: مکتبة الکتانی اربد.
  • شمیسا، سیروس (1376). نگاهی به فروغ. تهران: مروارید.
  • صفایی، علی ؛ احمدی، علی ( 1389). «مقایسه شعر سیاه فروغ فرخزاد و نصرت رحمانی». پژوهش های ادبی. سال هفتم. شماره 27.صص 9-36
  • فرخزاد، فروغ (۱۳۷۹). دیوان اشعار. تهران: انتشارات اهورا.
  • کوشش، رحیم ؛ نوری، زهرا ( 1391). «انزواطلبی در شعر و زندگی فروغ فرخزاد». ادبیات فارسی. شماره 19. صص 67-88.
  • لارنس، پرین (1379ش). شعر و عناصر شعر. ترجمه: غلامرضا سلگی. تهران: رهنما.
  • می، درونت (1381ش). پروست. ترجمه: طاهری، فرزانه. تهران: طرح نو.
 

  • ·        نظری منظم ، هادی .(1389).«ادبیات تطبیقی:تعریف و زمینه‏های پژوهش». نشریة ادبیات تطبیقی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان. سال اول. شماره2،  صص 237-221 .
  • ·        یوست، فرانسوا.(1388)«فلسفه و نظریه‏ی جدید در ادبیات ». ادبیات تطبیقی . مترجم علیرضا انوشیروانی. سال دوم . شماره 8.. صص56-37.
    • References   
•           Abrams, M. H. (1993).  Glossary of Literary Terms. Ithaca: Harcourt.

•           Bentley, Joseph, and Jewel Brooker. ( 1990). Reading the Waste Land: Modernism and the Limits of Interpretation. Amherst: U of Massachusetts P, Print.

•           Bloom, Harold. (1999). T. S. Eliot: Comprehensive Research and Study Guide. Broomall, PA: Chelsea House, Print.

•           Brooker, Jewel. (2005). “Dialectic and impersonality in T. S. Eliot”. Journal of Literature and the History of Ideas. MUSE. Web. 3: 129-51.

•           Damadi, Mohammad. (2000). Common themes in Persian and Arabic Literature. Tehran: Tehran University Press.

•           Delbari, Hassan and Fariba Mehri .( 2015). "Rhetorical imagination in contemporary poetry images." Literary Techniques. 7th year.  No. 1. pp. 86 -73.

•           Dostar, Aramesh. (2000). The Refusal to Think in Religious Culture. Paris: Khavaran Publication.

•           Eliot, T[homas] S[tearns]. (1962). The Hollow Men. Orlando: Harcourt.

•           ………. (1962). The Waste Land and Other Poems. Orlando: Harcourt.

•           Faroukhzad, Forough. (2000). A Collection of Parvin Etesami’s Poems. Tehran: Ahura Publication.

•           Frow, John. (2005) .Genre .London and New York: Rutledge.

•           Genette, Gerard. (1997). Palimpsests: Literature in Second Degree. Trans: Channa Newman and Calude Doubinsky, Lincoln, University of Nebraska Press.

•           Hafez, Shams al-Din Muhammad. (2009). Divan of Shams al-Din Muhammad Hafez. Eds: Mohammed Qazvini and Qasem Ghani . Tehran Iqbal.

•           Jalali, Behrouz. (1998). Eternal life at the Peak of Stay. Tehran: Morvarid Press.

•           Joost, Francois. (2009). New Philosophy and Theory of Literature. Comparative Literature. Tran: Ali Reza Anoushirvani. 2nd year. No.8, pp. 37-56.

•           Kenner, Hugh. (1949). “Eliot’s moral dialectic.” The Hudson Review 2 (421-48), Retrived form JSTOR. Web. 5 Feb. 2012.

•           Kinney, Clare. (1987). “Fragmentary excess, copious dearth: ‘The Waste Land’ as anti- narrative”. The Journal of Narrative Technique 17: 273-85. Retrived form JSTOR.Web. 5 Feb. 2012.

•           Koshesh, Rahim and Zahra Nori. (2012). “Isolationism on Forough Faroukhzad’s poems and life”. Persian Literature. No. 19, pp. 67-88.

•           Lawrence, Perrine.(2000). Poetry and Poetic Elements. Tran: Gholamreza Salgi. Tehran: Rahnama Publication.

•        Modernism. (2012). Encyclopedia Britannica Online Academic Edition. Encyclopedia Britannica, Web. 5 Feb.

•           McGann, Mary. (1976). “The Waste Land and The Sound and the Fury: To Apprehend the human process moving in time”. The Southern Literary Journal 9: 13- 21. Retrived form JSTOR.Web. 5 Feb. 2012.

•           Mi, Dronet. (2002). Proust. Tran:  Farzaneh Taheri. Tehran: New Plan

•           Nazari Monazam, Hadi. (2010). "Comparative literature: Definition and research areas." Journal of Comparative Literature, Faculty of Literature and Humanities. Kerman University of Shahid Bahonar. First year. No. 2, pp. 221-237.

•          Quran

•        Rainey, Lawrence. (2005). The Annotated Waste Land with Eliot’s Contemporary Prose. New Haven, CT: Yale UP.

•          Rabate, Jean-Michel. (1994). “Tradition and T. S. Eliot”. The Cambridge Companion to T. S. Eliot. Ed. Anthony Moody. UK: Cambridge UP, 210-22.

•        Remak, Henry.(1961). “Comparative literature: It’s definition and function”. Comparative Literature:  Method and Perspective. Ed: Newton B. Stalknecht and Horst Fernz. U.S.A: Arcturus Books, pp. 3-37.

•           Ross, Andrew. (1984). “The Waste Land and the Fantasy of Interpretation.” Representations . 8 : 134-58. Retrived form JSTOR. Web. 5 Feb. 2012. Ed. Michael North. New York: Norton, 210-211.

•           Smidt, Kristian. (1961). Poetry and Belief in the Work of T. S. Eliot .London:   Routledge and Kegan Paul.

  •     Safai, Ali and Ali Ahmadi. (2010). "Comparing the Poetry of Forough and Nosrat Rahmani." Literary Studies. 7th year. No.27, pp. 9-36

•           Shamisa, Sirous. (1997). Look at Forough. Tehran: Morvarid Press.

•           Spanos, William. (1979). “Repetition in the Waste Land: A Phenomenological Destruction.” Revisions of the Anglo-American Tradition .7: 225-85. Retrived form JSTOR. Web. 5 Feb. 2012.

•           Svarny, Eric. (1989). The Men of 1914: T. S. Eliot and Early Modernism. Philadelphia: Open UP.

•           Zghby, Ahmad . (1995). Intertextuality Theory and Application. Jordan: Library Alketani, Irbid.